Stwardnienie tętnic jest powszechnym określeniem arteriosklerozy w której ściany tętnic grubieją i tracą elastyczność. Do pewnego stopnia wynika to z procesu starzenia. Często jednak stwardnienie jest związane z miażdżycą, czyli odkładaniem się substancji tłuszczowych na wewnętrznej powierzchni ściany tętnicy. Te złogi lub płytki składają się głównie z cholesterolu, tłuszczopodobnej substancji krążącej we krwi, będącej podstawowym budulcem błon komórkowych i składnikiem niektórych hormonów. Chociaż miażdżyca może się pojawić w każdej tętnicy organizmu, najczęściej powstaje w tętnicach wieńcowych serca i tętnicach szyjnych zaopatrujących mózg w krew. Odkładające się złogi substancji tłuszczowych w tych najważniejszych dla organizmu naczyniach krwionośnych mogą być przyczyną zawału serca lub udaru. Proces, który powoduje odkładanie się takich złogów w tętnicach, nie jest znany. Wielu badaczy przypuszcza, że rozpoczyna się on od uszkodzenia najgłębiej położonej warstwy tętnicy, czyli endothelium (śród-błonek naczyń). Być może powodują je wirusy lub jest to odpowiedź immunologiczna organizmu, powodująca stan zapalny. Chociaż objawy miażdżycy głównie pojawiają się w późniejszym okresie życia, badania dowodzą, że proces może rozpoczynać się już w okresie wczesnomłodzieńczym lub nawet w dzieciństwie. Odkładające się złogi cholesterolu, wapnia i innych substancji wzdłuż ścian tętnicy powodują narastające zwężenie światła naczynia i ograniczenie przepływu krwi. W zależności od tego, które naczynia są zajęte, mogą występować objawy dławicy piersiowej, podwyższone ciśnienie krwi, osłabienie funkcji umysłowych, bóle kończyn i niewydolność nerek. Badania diagnostyczne Prawie każda osoba w średnim lub starszym wieku ma do pewnego stopnia stwardniałe i zwężone tętnice. Najczęściej objawy się nie pojawiają, aż do momentu znacznego zaawansowania choroby. W trakcie rutynowych badań lekarz może stwierdzić objawy miażdżycy, osłuchując tętnice szyjne w celu wykrycia ewentualnych szmerów oraz wyczuć osłabienie pulsu na stopach i ich oziębienie.